Η περαιτέρω ενίσχυση των ανοδικών τάσεων στις πληρωμές μέσω χρεωστικών καρτών, αποτελεί το βασικό χαρακτηριστικό στις αγοραστικές συνήθειες των καταναλωτών στη διάρκεια των τελευταίων δύο ετών της πανδημίας.

Για τη διευκόλυνση των συναλλαγών την περίοδο της πανδημίας και προκειμένου να περιοριστεί η φυσική επαφή των καταναλωτών με το πληκτρολόγιο των τερματικών στα σημεία πώλησης, το όριο του ποσού των ανέπαφων πληρωμών με κάρτα αυξήθηκε στα 50 ευρώ από τα τέλη Μαρτίου 2020, όπως διατηρείται μέχρι σήμερα, μέτρο που εκτιμάται ότι συνέβαλε σε επιτάχυνση της χρήσης των πληρωμών με κάρτα στην Ελλάδα.

Όπως αναφέρεται σε ανάλυση της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ), στην ενδιάμεση έκθεση της, η επιτάχυνση αυτή διαπιστώνεται με βάση την έρευνα για την επίδραση της πανδημίας στη χρήση των μετρητών και τις συνήθειες πληρωμών από την πλευρά των καταναλωτών στη ζώνη του ευρώ που διεξήγαγε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ).

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας για την Ελλάδα, αν και το ήμισυ περίπου των ερωτηθέντων ανέφερε ότι συνέχισε να χρησιμοποιεί τα μετρητά όπως και πριν την πανδημία, το 33% υποστήριξε ότι τα χρησιμοποιούσε με μικρότερη συχνότητα. Ταυτόχρονα, το 53% ανέφερε ότι χρησιμοποιούσε συχνότερα ανέπαφες συναλλαγές με κάρτα, ενώ οι σημαντικότεροι λόγοι που αναφέρθηκαν για τη λιγότερο συχνή χρήση των μετρητών ήταν η μεγαλύτερη ευκολία που προσδόθηκε στη χρήση των ηλεκτρονικών τρόπων πληρωμής, καθώς και ο πιθανός κίνδυνος μόλυνσης μέσω των μετρητών ή της φυσικής εγγύτητας στο ταμείο, η προτροπή από την κυβέρνηση/δημόσιους φορείς για μεγαλύτερη χρήση ηλεκτρονικών πληρωμών ή και η δυσκολία που παρουσίαζε η ανάληψη μετρητών την περίοδο αυτή.

Η συχνότερη χρήση των συναλλαγών με κάρτα επιβεβαιώνεται και από τα στατιστικά στοιχεία των πληρωμών, σύμφωνα με τα οποία η αξία των εγχώριων πληρωμών με κάρτα διαμορφώθηκε το 2020 σε 35 δισ. ευρώ, έναντι 24 δισ. ευρώ το 2019, παρουσιάζοντας σε ετήσια βάση αύξηση κατά 44% (ή 39% με βάση τον αριθμό των πληρωμών αυτών). Η χρήση των πληρωμών με - χρεωστικές κυρίως - κάρτες είχε επεκταθεί γρήγορα τη διετία 2015-2016 λόγω των περιορισμών που επιβλήθηκαν στις αναλήψεις μετρητών από τραπεζικούς λογαριασμούς τον Ιούνιο του 2015 και της θεσμοθέτησης στη συνέχεια σχετικών κινήτρων για την προώθηση των ηλεκτρονικών συναλλαγών.

Ειδικότερα, σύμφωνα με στοιχεία της ΤτΕ, το 2016 η αξία των εγχώριων πληρωμών με κάρτα είχε σημειώσει ρυθμό αύξησης 82% (ή 128% με βάση τον αριθμό πληρωμών), αλλά στη συνέχεια μέχρι το 2018 και το 2019 ο ρυθμός αυτός είχε σταθεροποιηθεί σε χαμηλότερα επίπεδα (της τάξεως του 10% σε όρους αξίας και 25% σε αριθμό). Είναι επίσης χαρακτηριστικό ότι οι πληρωμές με κάρτα που πραγματοποιήθηκαν με φυσική παρουσία σε φυσικό τερματικό EFTPOS ανήλθαν το 2020 σε 28,7 δις. ευρώ, αυξημένες κατά 29% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ενώ η αντίστοιχη αξία εκείνων που πραγματοποιήθηκαν εξ αποστάσεως ανήλθε σε 6,8 δις. ευρώ το 2020, αυξημένη κατά 71% έναντι του προηγούμενου έτους. Κατά συνέπεια, ο λόγος μετρητών-καρτών (cash-card ratio) που θεωρείται στη βιβλιογραφία ενδεικτικός της προτίμησης των καταναλωτών για συναλλαγές με μετρητά σε σχέση με τις πληρωμές με κάρτα και ο οποίος καταγράφει πτωτική τάση εδώ και αρκετά έτη, συνέχισε να υποχωρεί με εντονότερο ρυθμό το 2020, υποδηλώνοντας συνολικά ενίσχυση της προτίμησης για πληρωμές με κάρτα έναντι των μετρητών κατά την πανδημία.

Ειδικότερα, ο λόγος μετρητών-καρτών, αφού υποχώρησε από 85% το 2015 σε 63% το 2019, μειώθηκε περαιτέρω σε 52% το 2020. Επιπρόσθετα, η μέση αξία ανά συναλλαγή με χρεωστική κάρτα, η οποία ακολουθούσε πτωτική πορεία, αυξήθηκε, για πρώτη φορά μετά το 2015, σε 33 ευρώ περίπου (από 30 ευρώ το 2019), καθώς, λόγω των περιορισμών στην κινητικότητα, οι καταναλωτές πραγματοποίησαν στα σημεία πώλησης αγορές με μικρότερη συχνότητα, αλλά μεγαλύτερης αξίας.

Πληρωμές με κάρτα ακόμα και για το... καρβέλι
Ο συνολικός αριθμός των ενεργών καρτών πληρωμών σε κυκλοφορία στην Ελλάδα σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος ξεπερνά σε αριθμό τις 18,6 εκατ. με τις χρεωστικές αριθμός να ξεπερνούν τα 15,7 εκατ. και τις προπληρωμένες καρτών να φθάνουν τα 1,7 εκατ.

Μια επίσης αλλαγή στις συνήθειες των καταναλωτών, σύμφωνα με συγκλίνουσες εκτιμήσεις εμπόρων, είναι ότι χρησιμοποιούν τις χρεωστικές κάρτες για ανέπαφες συναλλαγές ακόμη και για ποσά μικρής αξίας που κυμαίνονται μέχρι και δύο ευρώ, όπως σε περίπτερα, διόδια, φούρνους. Mια τάση που έχει ξεκινήσει και πριν την πανδημία και ενισχύθηκε. Επίσης στη διάρκεια των τελευταίων ετών στα εκτός τραπεζικά σημεία πληρωμών υποχρεώσεων και λογαριασμών προστίθενται και νέα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η δυνατότητα εξόφλησης σειράς λογαριασμών και φορολογικών υποχρεώσεων των καταναλωτών μέσω του δικτύου 3.000 και πλέον πρακτορείων του ΟΠΑΠ, μέσω της υπηρεσίας πληρωμών tora Wallet, θυγατρικής εταιρείας του ομίλου ΟΠΑΠ, που εξυπηρετεί το κοινό καθημερινά μέχρι αργά το βράδυ, ακόμα και τα Σαββατοκύριακα. Επίσης η δυνατότητα πληρωμών μέσω του ολοένα και μεγαλύτερου αριθμού καταστημάτων σούπερ μάρκετ που συνεργάζονται με τράπεζες, δίνοντας τη δυνατότητα εξόφλησης σειράς λογαριασμών από τα ταμεία τους.

https://www.iefimerida.gr/ellada/anepafes-synallages-kai-kartes-nikites-pandimia

Με την εξασφάλιση της έγκρισης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και για τις αποζημιώσεις ειδικού σκοπού, δρομολογείται από το τέλος αυτής της εβδομάδας ένα ακόμη μέτρο στήριξης. Με υποβολή αίτησης στην ηλεκτρονική πλατφόρμα my business support, περισσότεροι από 100.000 ελεύθεροι επαγγελματίες και επιχειρήσεις, θα εισπράξουν από 1000 έως 4000 ευρώ. Μάλιστα, τα χρήματα αυτά θα καταβληθούν δύο φορές καθώς με τη συγκεκριμένη επιχορήγηση θα αποζημιωθούν αρχικά οι επιχειρήσεις που έμειναν κλειστές για τον μήνα Απρίλιο και στη συνέχεια όσοι παρέμειναν κλειστοί και κατά τον μήνα Μαΐο.

Αποζημιώσεις θα δίδονται και στην περίπτωση που κάποιοι πήραν την έγκριση να λειτουργήσουν για τον μισό Μάιο (σ.σ είναι αρκετές οι οικονομικές δραστηριότητες που μπόρεσαν να λειτουργήσουν μετά τις 15 Μαΐου). Ωστόσο, σε αυτή την περίπτωση, η αποζημίωση θα δίδεται στο 50% και θα κυμαίνεται από τα 500 έως τα 2000 ευρώ. Με την υποβολή των σχετικών αιτήσεων, η διαδικασία ελέγχου πλήρωσης των προϋποθέσεων από την ΑΑΔΕ θα γίνεται ταχύτατα καθώς για το συγκεκριμένο μέτρο δεν υπάρχει καν κριτήριο μείωσης εσόδων.

Στην υπουργική απόφαση που θα εκδοθεί, θα περιλαμβάνονται οι ΚΑΔ που θα θεωρούνται "δικαιούχοι" του μέτρου και μέσα σε λίγες ημέρες -ακόμη και μέσα στον Μάιο- θα γίνει η καταβολή των χρημάτων στους τραπεζικούς λογαριασμούς των δικαιούχων.

Χρήματα θα λάβουν όλοι οι επαγγελματίες που απασχολούν έως 50 εργαζόμενους και έχουν κύριο ΚΑΔ ή ΚΑΔ με τα μεγαλύτερα έσοδα στους κλάδους και στις περιοχές όπου εφαρμόζονται περιοριστικά μέτρα κατά τη διάρκεια του Απριλίου, έναν από αυτούς που θα περιλαμβάνονται στην σχετική απόφαση. Δεν θα ληφθεί υπόψη το κριτήριο μείωσης τζίρου.

Η αποζημίωση διαμορφώνεται ως εξής:
§ 1.000 ευρώ για επιχειρήσεις που απασχολούν 0 έως 5 εργαζόμενους.

§ 2.000 ευρώ για επιχειρήσεις που απασχολούν 6 έως 20 εργαζόμενους.

§ 4.000 ευρώ για επιχειρήσεις που απασχολούν 21 έως 50 εργαζόμενους.

Για τις επιχειρήσεις στις οποίες εφαρμόζονται περιοριστικά μέτρα για λιγότερες από 15 ημέρες, η αποζημίωση θα αναλογεί στο ήμισυ των προαναφερόμενων ποσών.

Αυτή η αποζημίωση:

§ είναι μη επιστρεπτέα,

§ είναι αφορολόγητη, ανεκχώρητη και ακατάσχετη στα χέρια του Δημοσίου ή τρίτων,

§ δεν υπόκειται σε οποιοδήποτε κράτηση, τέλος ή εισφορά,

§ δεν δεσμεύεται και δεν συμψηφίζεται με βεβαιωμένα χρέη προς τη φορολογική διοίκηση και το Δημόσιο εν γένει, τους δήμους, τις περιφέρειες, τα ασφαλιστικά ταμεία ή τα πιστωτικά ιδρύματα.

Οι ωφελούμενοι, επιχειρήσεις και ελεύθεροι επαγγελματίες, υπολογίζονται σε περίπου 100.000. Να σημειωθεί ότι θα ενισχυθούν και περίπου 10.800 επιχειρήσεις λιανικής στις Περιφερειακές Ενότητες Θεσσαλονίκης, Αχαΐας και Κοζάνης εξαιτίας του ότι στους συγκεκριμένους νομούς καθυστέρησε η επαναλειτουργία του λιανεμπορίου συγκριτικά με τις υπόλοιπες περιοχές της χώρας αλλά και την Αττική.

Οι υπόλοιποι δραστηριοποιούνται στο σύνολο της επικράτειας και αφορούν στους κλάδους του τουρισμού, του πολιτισμού, του αθλητισμού, τις μεταφορές, τα καταστήματα ΟΠΑΠ, τα γυμναστήρια, τους παιδότοπους, και τους υπόλοιπους κλάδους για τους οποίους αναστέλλεται η δραστηριότητά τους με κρατική εντολή.

Οι δικαιούχοι
Ενδεικτικά, κλάδοι που εντάσσονται στην ενίσχυση είναι: Τουρισμός, Ξενοδοχεία, Καταλύματα, Ταξιδιωτικά γραφεία, Μεταφορές, ΚΤΕΛ, Τουριστικά λεωφορεία, Πλωτές μεταφορές, Ενοικιάσεις σκαφών, Πολιτισμός, Θέατρα, Κινηματογράφοι, Συναυλιακοί χώροι, Πολιτιστική εκπαίδευση, Σχολές χορού, Τέχνες του θεάματος, Βιβλιοθήκες, Μουσεία, Ζωολογικοί κήποι, Αθλητισμός, Αθλητικές εγκαταστάσεις, Γυμναστήρια, Αθλητική εκπαίδευση, Καταστήματα ΟΠΑΠ, Παιδότοποι, Πάρκα αναψυχής, Φυσική ευεξία, Οργάνωση συνεδρίων και εμπορικών εκθέσεων και άλλοι κλάδοι στους οποίους εφαρμόζονται περιοριστικά μέτρα, βάσει των σχετικών Κοινών Υπουργικών Αποφάσεων για τα έκτακτα μέτρα προστασίας.

Ο κλάδος της εστίασης δεν θα επιδοτηθεί μέσω του συγκεκριμένου μέτρου καθώς οι επαγγελματίες της εστίασης κάνουν ήδη τις αιτήσεις τους για το πρόγραμμα χορήγησης κεφαλαίου κίνησης για την αγορά πρώτων υλών.

Τέλος στις συναλλαγές με μετρητά στις εφορίες βάζει με απόφαση του ο διοικητής της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής, καθώς πλέον θα γίνονται δεκτές μόνο επιταγές ή χρεωστικές και πιστωτικές κάρτες.

Οφειλές προς το Δημόσιο, από οποιαδήποτε αιτία, οι οποίες, κατ' εξαίρεση, εξακολουθούν να εισπράττονται από τις Δημόσιες Οικονομικές Υπηρεσίες (Δ.Ο.Υ.) και τα Ελεγκτικά Κέντρα, καταβάλλονται υποχρεωτικά με επιταγές ή με τη χρήση καρτών πληρωμών.

Η απόφαση αιτιολογείται λόγω ότι η αύξηση των συναλλαγών με επιταγές και κάρτες πληρωμών έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση των κινδύνων κλοπής και ληστείας, τόσο κατά την μεταφορά των χρημάτων όσο και κατά την ώρα της συναλλαγής και την ελαχιστοποίηση του κινδύνου διακίνησης πλαστών χαρτονομισμάτων.
Σύμφωνα με την σχετική απόφαση, σε εξαιρετικές και απολύτως δικαιολογημένες περιπτώσεις, όταν συντρέχει αντικειμενική και πραγματική αδυναμία είσπραξης με επιταγές ή με τη χρήση καρτών πληρωμών καθώς και στις περιπτώσεις ύπαρξης επείγουσας ανάγκης, επιτρέπεται η είσπραξη με μετρητά για ποσό καταβολής που δεν υπερβαίνει τα εκατό (100) ευρώ, κατόπιν έγγραφης έγκρισης του προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ. ή του Ελεγκτικού Κέντρου επί του σώματος του αποδεικτικού είσπραξης.

https://www.dikaiologitika.gr/eidhseis/oikonomia/326447/telos-ta-metrita-stis-efories-dekta-eos-100-evro-mono-se-ektaktes-periptoseis-pos-tha-ginontai-oi-pliromes

Όταν πριν μερικά χρόνια βλέπαμε σε ταινίες επιστημονικής φαντασίας να μην χρησιμοποιούνται μετρητά, αλλά μόνο κάρτες, λέγαμε πως «αυτά δεν γίνονται» και πώς μόνο στις ταινίες είναι εφικτό να μην υπάρχει πραγματικό χρήμα.

Οι κάρτες ωστόσο έχουν μπει στη ζωή μας πλέον για τα καλά και δεν είναι λίγοι αυτοί που χρησιμοποιούν μόνο πλαστικό χρήμα για τις συναλλαγές τους.

Είναι αλήθεια πως και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προετοιμάζεται για το τέλος των μετρητών στις συναλλαγές, διερευνώντας τις προοπτικές έκδοσης του ψηφιακού ευρώ.

Τι είναι αυτό; «Το ψηφιακό ευρώ που θα συμπληρώνει τα μετρητά δεν είναι κάτι που θα γίνει άμεσα καθώς η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα πρέπει να πειραματιστεί πριν λάβει την οποιαδήποτε απόφαση, δήλωσε την Παρασκευή ο υπεύθυνος χάραξης πολιτικής της ΕΚΤ», Πάμπλο Χερνάντεζ ντε Κος.

«Πιστεύω ότι πρέπει να εμβαθύνουμε την τρέχουσα κατάσταση της δουλειάς μας», δήλωσε ο ντε Κος κυβερνήτης της κεντρικής τράπεζας της Ισπανίας, κατά τη διάρκεια ενός διαδικτυακού συνεδρίου.

Μπορεί σε πολλούς να φαίνεται μακρινό ενδεχόμενο η κατάργηση των μετρητών, ωστόσο, αναλογιστείτε πόσο πολύ έχουν αλλάξει οι συναλλαγές τα τελευταία χρόνια.

https://www.newsbomb.gr/oikonomia/story/1121251/telos-ta-metrita-pote-erxetai-to-psifiako-eyro

Φρένο από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στη μείωση του ορίου χρήσης μετρητών από 500 σε 300 ευρώ -Η πρώην επικεφαλής του ΔΝΤ και νυν της ΕΚΤ καλεί την κυβέρνηση να αυξήσει τα όρια αντίο να τα μειώσει - Πώς αποσύρθηκε η διάταξη από το φορολογικό νομοσχέδιο
Να απενοχοποιήσει τα μετρητά, η κατοχή και χρήση των οποίων δαιμονομοποιήθηκε τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας σαν συνώνυμο της φοροδιαφυγής, έρχεται και επισήμως η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Με Γνωμοδότησή της (την οποία υπογράφει η άρτι ορισθείσα Διοικητής της, Κριστίν Λαγκάρντ) η ΕΚΤ εκφράζει την αντίθεσή της στον συνεχή περιορισμό και στην δια νόμου απαγόρευση χρήσης των χαρτονομισμάτων, όπως επεβλήθησαν το 2016 –αλλά συνεχίζονται και με διατάξεις του νέου φορολογικού νομοσχεδίου.

Και αντί να τα μειώσει, η πρώην επικεφαλής του ΔΝΤ (και νυν της ΕΚΤ) καλεί την κυβέρνηση να αυξήσει τα όρια συναλλαγών με μετρητά. Ή τουλάχιστον να επιτρέψει κάποια μεγαλύτερη ευελιξία στη χρήση τους.

Όπως διαφαίνεται, η μείωση –σε βαθμό κατάργησης- των μετρητών ήταν αποκλειστικά ελληνική πατέντα, στα χρόνια του Μνημονίου. Η ΕΚΤ καυτηριάζει, εξ αρχής, την στάση της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, που το 2016 επέβαλε απαγορεύσεις χρήσεως μετρητών, με την απειλή φόρων και προστίμων, στο όνομα της καταπολέμησης τη φοροδιαφυγής αλλά χωρίς να προηγηθεί καμία γνωμοδότηση.

Τονίζει ότι «το υφιστάμενο όριο πληρωμών σε μετρητά 500 ευρώ για τις συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων και τα νέα φορολογικά κίνητρα που αποθαρρύνουν τις εταιρείες να ξοδεύουν μετρητά που υπερβαίνουν τα 300 ευρώ, είναι δυσανάλογα σε σχέση με τις δυνητικά δυσμενείς επιπτώσεις τους στο σύστημα πληρωμών σε μετρητά». Θυμίζει ότι ισχύουν ήδη όρια ελέγχου και πρόληψης στις συναλλαγές με μετρητά (αν πχ ξεπερνούν τα 10.000 ευρώ) αλλά κάθε περαιτέρω περιορισμός στο όνομα της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής πρέπει να τεκμηριώνεται και να δικαιολογείται, στη βάση ότι ωφελεί χωρίς να δημιουργεί προβλήματα στις συναλλαγές.

Κατόπιν τούτων, αλλά και των αρνητικών σχολίων που συγκέντρωσε το μέτρο (άρθρο 13) στην δημόσια διαβούλευση που προηγήθηκε, το υπουργείο Οικονομικών το απέσυρε και δεν θα μειωθεί περαιτέρω το όριο μετρητών από 500 σε 300 ευρώ.

Νόμιμα τα «χρήματα στο χέρι»

Η ΕΚΤ τοποθετείται συνολικά και γνωμοδοτεί, ακόμα και για την επιβολή ελαχίστου ορίου δαπανών 30% στις συναλλαγές.

Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΚΤ θεωρεί ότι το υφιστάμενο όριο πληρωμών σε μετρητά 500 ευρώ για τις συναλλαγές μεταξύ καταναλωτών και επιχειρήσεων και τα νέα φορολογικά μέτρα που αποθαρρύνουν τις πληρωμές επιχειρήσεων σε μετρητά που υπερβαίνουν τα 300 ευρώ, είναι δυσανάλογα σε σχέση με τις δυνητικά δυσμενείς επιπτώσεις στο σύστημα πληρωμών σε μετρητά.

Σε περίπτωση που ο νομοθέτης επιθυμεί να διατηρήσει τους περιορισμούς πληρωμών σε μετρητά, θα πρέπει να επιλεγούν υψηλότερα όρια και να προβλεφθεί κάποια ευελιξία στο νόμο. Οι συναλλαγές σε μετρητά που υπερβαίνουν τα καθορισμένα όρια θα πρέπει να επιτρέπονται, εφόσον τα μέρη είναι σε θέση να εξασφαλίσουν ότι η πληρωμή είναι ανιχνεύσιμη προσδιορίζοντας το ποσό, τον λόγο της συναλλαγής και τα εμπλεκόμενα μέρη.

Επιπλέον, οι αρμόδιες αρχές καλούνται να αξιολογήσουν κατά πόσον οι εναπομείναντες περιορισμοί όσον αφορά τις πληρωμές σε μετρητά είναι αναλογικοί και συμβατοί με το καθεστώς νόμιμου χρήματος των τραπεζογραμματίων ευρώ, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα αποτελέσματα των μέτρων αυτών δεν υπερβαίνουν τα αναγκαία για την επίτευξη του στόχου καταπολέμησης της φοροδιαφυγής.

Άλλη λογική

Μεγαλύτερη σημασία έχουν ενδεχομένως όμως, οι λόγοι και η λογική για την οποία η ΕΚΤ αποδομεί και απορρίπτει την μεθόδευση (αλλά και την νοοτροπία) να καθορίζει «δια νόμου» το Κράτος στους πολίτες, το είδος και τον τρόπο χρήσης των χρημάτων τους.

Σε 6 σελίδες και απαντώντας σε "χρόνο ρεκόρ" στο ερώτημα του Υπουργείου Οικονομικών (καθώς η ΕΚΤ παρέλαβε την αίτηση του ΥΠΟΙΚ στις 19 Νοεμβρίου και εξέδωσε την γνωμοδότηση στις 20 Νοεμβρίου!) η Κριστίν Λαγκάρντ βάζει την υπογραφή της σε ένα πολύ αναλυτικό σκεπτικό που ανατρέπει επικαλείται την Ευρωπαϊκή Συνθήκη και αναδεικνύει τα εξής στοιχεία:

1. Το σχέδιο νόμου βασίζεται σε υφιστάμενα ήδη νομοθετικά μέτρα που εγκρίθηκαν το 2016 και τα οποία προωθούν την διάδοση των ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής στην Ελλάδα. Ωστόσο οι ελληνικές αρχές δεν διαβουλεύθηκαν, σύμφωνα με το άρθρο 127 παράγραφος 4 και το άρθρο 282 παράγραφο 5 της Συνθήκης, σχετικά με τις ισχύουσες διατάξεις του νόμου περί φόρου εισοδήματος που εγκρίθηκαν το 2016, προκειμένου να προωθηθεί η ευρύτερη χρήση ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής στην Ελλάδα.

2. Τα τραπεζογραμμάτια ευρώ που εκδίδει η ΕΚΤ και οι εθνικές κεντρικές τράπεζες της ζώνης του ευρώ είναι τα μόνα τραπεζογραμμάτια που έχουν το καθεστώς νόμιμου χρήματος εντός της ζώνης του ευρώ.

3. Η σύσταση 2010/191/ ΕΕ της Επιτροπής (εφεξής «σύσταση της Επιτροπής») αναφέρει ότι η αποδοχή πληρωμών σε μετρητά πρέπει να αποτελεί τον κανόνα, αλλά αναγνωρίζει ότι τα μετρητά μπορούν να απορριφθούν για λόγους που σχετίζονται με την αρχή της καλής πίστης χωρίς αυτό να συνιστά παραβίαση του καθεστώτος νόμιμου χρήματος.

4. Η ΕΚΤ αναγνωρίζει ότι οι στόχοι των διατάξεων για (i) καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και (ii) διεύρυνση της φορολογικής βάσης, διατηρώντας το δημοσιονομικό ισοζύγιο μετά και τις μειώσεις στον φόρο εισοδήματος νομικών και φυσικών προσώπων μπορούν, γενικά, να συνιστούν «λόγους δημοσίου συμφέρντος» που να δικαιολογούν την αποθάρρυνση μέσω της φορολόγησης στη χρήση των πληρωμών σε μετρητά.

5. Ωστόσο, οποιοσδήποτε τέτοιος περιορισμός πρέπει να συμμορφώνεται με το καθεστώς νόμιμου χρήματος που είναι τα τραπεζογραμμάτια ευρώ όπως προβλέπεται στα άρθρα 128 παράγραφος 1 και 282 παράγραφος 3 της Συνθήκης.

6. Επομένως, θα πρέπει να αποδειχθεί ότι οι προτεινόμενοι περιορισμοί πληρωμής σε μετρητά που επηρεάζουν το καθεστώς νόμιμου χρήματος των τραπεζογραμματίων ευρώ, θα ήταν αποτελεσματικοί όσον αφορά την επίτευξη των δημόσιων στόχων που είναι θεμιτό να επιδιώκονται με τους περιορισμούς. Ως εκ τούτου, πρέπει να υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι τέτοιοι περιορισμοί είναι πιθανόν επιτύχουν τον δηλωμένο δημόσιο σκοπό της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής.

7. Οι άμεσοι ή έμμεσοι περιορισμοί των πληρωμών σε μετρητά πρέπει επίσης να είναι ανάλογοι με τους στόχους και δεν πρέπει να υπερβαίνουν τα αναγκαία όρια για την επίτευξη τέτοιων στόχων. Ιδίως υπό το πρίσμα του γεγονότος ότι τα μέτρα που περιλαμβάνονται στα σχέδια τροποποίησης επηρεάζουν τις συναλλαγές που πραγματοποιούνται από την φορολογούμενους που είναι φυσικά πρόσωπα και ότι βασίζονται σε ήδη υφιστάμενα νομοθετικά μέτρα που εγκρίθηκε το 2016 και επιβάλλει άμεσους περιορισμούς στα μετρητά, απαγορεύοντας όλες τις πληρωμές σε μετρητά που υπερβαίνουν 500 ευρώ για τις συναλλαγές μεταξύ των επιχειρήσεων.

8. Οποιαδήποτε αρνητική επίπτωση των προτεινόμενων περιορισμών πρέπει να σταθμιστούν προσεκτικά έναντι των αναμενόμενων δημόσιων οφελών. Κατά την εξέταση
αν ο περιορισμός είναι ανάλογος, οι δυσμενείς συνέπειες του εν λόγω περιορισμού θα πρέπει πάντοτε να εξετάζονται, καθώς και κατά πόσον θα μπορούσαν να υιοθετηθούν εναλλακτικά μέτρα τα οποία θα πληρούσαν το σχετικό στόχο και έχουν λιγότερο δυσμενείς επιπτώσεις.

9. Επιπλέον, πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η ικανότητα πληρωμής σε μετρητά παραμένει ιδιαίτερα σημαντική για ορισμένες κοινωνικές ομάδες οι οποίες, για διάφορους θεμιτούς λόγους, προτιμούν να χρησιμοποιούν μετρητά αντί για άλλα μέσα πληρωμών.

10. Τα μετρητά γενικά εκτιμώνται επίσης ως μέσο πληρωμών, επειδή είναι, ως νόμιμο χρήμα, ευρέως αποδεκτά, γρήγορα και διευκολύνουν τον έλεγχο των δαπανών του πληρωτή. Επιπλέον, αποτελούν μέσο πληρωμής που επιτρέπει στους πολίτες να ρυθμίζουν άμεσα μια συναλλαγή και είναι η μόνη μέθοδος διακανονισμού σε χρήματα και ονομαστική αξία κεντρικής τράπεζας, η οποία δεν έχει τη νόμιμη δυνατότητα επιβολής τέλους για τη χρήση της.

11. Επίσης, οι πληρωμές σε μετρητά δεν απαιτούν λειτουργική τεχνική υποδομή και σχετικές επενδύσεις και είναι πάντα διαθέσιμες. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε περίπτωση διακοπής των ηλεκτρονικών πληρωμών. Επιπλέον, οι πληρωμές σε μετρητά διευκολύνουν την ένταξη ολόκληρου του πληθυσμού στην οικονομία, επιτρέποντάς του να διευθετήσει κάθε είδους χρηματοπιστωτική συναλλαγή με αυτόν τον τρόπο.

Επιπλέον, οι αρμόδιες αρχές καλούνται να αξιολογήσουν κατά πόσον οι εναπομένοντες περιορισμοί όσον αφορά τις πληρωμές σε μετρητά είναι αναλογικοί και συμβατοί με το καθεστώς νόμιμου χρήματος των τραπεζογραμματίων ευρώ προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα αποτελέσματα των μέτρων αυτών δεν υπερβαίνουν τα αναγκαία όρια για την επίτευξη του στόχου καταπολέμησης της φοροδιαφυγής». protothema.gr